تبلیغات
Animal Science - كاربرد زئولیت در تغذیه دام و طیور
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : احسان
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
Animal Science
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
سه شنبه 30 اردیبهشت 1393 :: نویسنده : احسان
با توجه به اهمیت غیر قابل انكار منابع پروتئینی با منشا دامی در تغذیه انسان و مزایای تامین پروتئین از طریق فرآورده های دامی , لزوم توجه بشتر به صنعت پرورش دام و عوامل موثر در آن اجتناب ناپذیر می باشد . نظر به اینكه بخش اعظم هزینه ها در این صنعت به تهیه خوراك اختصاص دارد و در حال حاضر سالانه حدود ٣ میلیون تن مواد اولیه جهت تهیه خوراك دام از كشورهای دیگر خریداری و به كشور وارد می شود بنابراین تلاش در جهت استفاده بهینه از منابع غذایی و افزایش عملكرد تولید به منظور بالا بردن میزان تولید و كاهش هزینه ها از اهمیت بسزایی برخوردار است .
از جمله راههای افزایش بازدهی غذا , افزودن برخی از تركیبات مختلف به جیره های غذایی مورد استفاده جهت تغذیه دام می باشند و از میان تركیبات توصیه شده كه به توجه به ویژگیهای خاص خود می توانند سبب بهبود عملكرد گله های دام شوند انواع زئولیت می باشد تا كنون بیش از ٥٠ نوع زئولیت طبیعی با خواص متفاوت كشف شده كه فقط ٩ گونه آن دارای ارزش بهره برداری از معادن است علاوه بر كانیهای طبیعی بیش از یكصد نوع زئولیت به طور مصنوعی تولید می شوند كه هر كدام خواص فیزیكی ویژه ای دارا هستند .
زئولیت چیست ؟
زئولیتها , بلورهای آلومینوسیلیكات هیدارته می باشند كه دارای كاتیونهای از خانواده فلزات قلیایی خاكی هستند و ساختمان سه بعدی نامحدود دارند . از ویژگیهای این تركیبات , تبادلات كاتیونی و دارا بودن قابلیت برگشت پذیر جذب و دفع آب , بدون ایجاد تغییر عمده در ساختمان مولكولی آنها می باشد باید توجه داشت كه زئولیت با نام تجاری آنزیمیت كه محصولی از فرآوری كانیهای آلومینوسیلیكات معدنی با قدرت جذب فوق العاده و تبادل كاتیونی بی نظیر و مطلقا آنزیم نبوده و نبایستی با آنزیمهای مختلف كه بسیار متنوع بوده و هر كدام اختصاصا برای بهبود و جذب یك ماده غذایی خاص بكار می رود اشتباه شود.

آنزمیت در تغذیه نشخوارکنندگان
اولین دلیلی كه باعث شد از آنزیمیتها در تغذیه نشخوارگنندگان استفاده شود خاصیت آنها در جذب گازهای آمونیومی شكمبه و جلوگیری از مسمومیت حیوان و در نهایت آزادسازی تدریجی آمونیاك و استفاده بهتر میكروبهای شكمبه از آن جهت سنتز پروتئین میكروبی PH است . جهت جذب اسیدهای چرب فرار و آمونیاك از افت ناگهانی شكمبه جلوگیری كرده و محیط مناسبی برای فعالیت باكتری های سلیولولایتیك فراهم می كند كه این باكتری توانائی تجزیه و هضم فیبر غذا را دارا می باشند و موجب افزایش نسبت استات به پروپیونات در شكمبه می شود كه خود عاملی در جهت افزایش چربی شیر می باشد . در هنگام مصرف زئولیتها ماده خشك جیره افزایش می یابد در نتیجه ترشح بزاق حیوان زیادتر شده و به این ترتیب از اسیدی شدن محیط شكمبه و نفخ حیوان جلوگیری می كند. بعلت افزایش مصرف آب در هنگام استفاده از زئولیت مواد نشاسته ای به جای هضم در شكمبه به روده انتقال می یابند كه در آنجا براثر هضم به گلوكز تبدیل می شوند در حالی كه در شكمبه براثر هضم تبدیل به اسیدهای چرب فرار می شود كه اغلب براثر آروغ زدن حیوان از دسترس خارج می شود . بعلت افزایش گلوكز خون استفاده از اسیدهای آمینه به عنوان منبع انرژی متوقف شده و در نهایت موجب افزایش پروتئین شیر در گاوهای شیرده و افزایش وزن در گاوهای پرواری می شود .

مزایای مصرف آنزمیت در گاوهای شیری
١. افزایش شیر و چربی و در نتیجه سود بیشتر
٢. توازن اوره مصرفی در جیره غذایی و تبدیل آن به پروتئین قابل جذب
٣. جلوگیری از اسهال و در نتیجه به حداقل رسیدن تلفات گوساله های
٤. كاهش اسیدوز در گاوهای شیرده و فعال تر نمودن میكروبهای شكمبه
٥. افزایش ضریب جذب بعلت تاخیر تدریجی در عمل گوارش
٦. پالایش محیط با جذب گازهای سمی و از بین بردن بوی فضولات و رطوبت بستر
٧. جذب عناصر فلزی سنگین(Heavy Metal) موجود در آب آشامیدنی و مواد غذایی و جلوگیری از ایجاد (Metal Binding Protiones)

آنزمیت و اثرات آن در تغذیه گوساله
در حال حاضر در بازار پودر آنزمیت ویژه ای وجود دارد كه برای گوساله های نوزاد تهیه گردیده و از تلفات جلوگیری و باعث ازدیاد اشتها و رشد بهتر آنها می گردد . مقدار مصرف آنزمیت برای هر یك كیلوگرم وزن گوساله 1 - 1/5 گرم است كه باید در شیر یا آغوز مصرفی گوساله ها مخلوط گردد .
برای مثال چنانچه وزن گوساله نوزاد ٤٠ كیلوگرم باشد 25تا 30 گر م آنزمیت در یك روز داخل شیر یا آغوز نموده و پس از بهم زدن به گوساله ها خورانده شود . به عبارت دیگر میزان مصرف در هر لیتر شیر ١٥-١٢ گرم می باشد .به تدریج كه گوساله بزرگ می شود مقدار مصرف آنزیمیت به همان نسبت بیشتر و زمانی هم كه شروع به خوراك علوفه می نماید حداقل ٣ درصد وزن علوفه ای كه خورانده می شود از آنزمیت دایم كه در كیسه های ٥٠ كیلویی عرضه می شود استفاده گردد .
آنزمیت گوساله از اغلب مسمومیتها(قارچی – میكروبی و فلزی ) جلوگیری می نماید .بهتر است برای پی بردن به خاصیت آنزمیت كه ویژه گوساله ها تهیه شده , حداقل برای یك گوساله بطور منظم و مرتب استفاده نموده و نتیجه آن را در مقایسه با گوساله های دیگر ملاحظه كرد .

مزایای مصرف آنزیمیت در گوساله های پرواری
١. هضم بهتر خوراك , اشتهای بیشتر در نتیجه افزایش وزن گوساله ها تا ١٠ درصد
٢. جلوگیری از آلودگی های احتمالی در نتیجه جذب رطوبت بستر
٣. ازدیاد مقاومت دام در مقابل پاره ای از بیماریها به خصوص بیماری های روده ای و كاهش چشمگیر درصد تلفات و عوارض (AFLATOXIN)
٤. جلوگیری از مسمومیت قارچی به خصوص جنبی آن
٥. جذب گازهای سمی نظیر آمونیاك و هیدروژن سولفوره

كاربرد آنزیمیت در گوسفند داری
افزودن زئولیت به جیره , با افزایش قابلیت هضم پروتئین خام ,چربی خام و دیواره سلولی , عملكرد بره های نر پرواری را بهبود بخشیده و موجب افزایش وزن نهائی ,افزایش وزن روزانه و بهبود
ضریب تبدیل خورا ك, پروتئین قابل متابوسیم می گردد . زئولیت با توجه به خواص منحصر به فرد خود سبب افزایش درصد پروتئین خام و كاهش چربی خام لاشه گردیده و از این طریق می تواند در تامین نیاز پروتئینی جمیعت جوان كشورمان موثر باشد و نیز با داشتن كاتیونهای مربوطه موجب افزایش توازن كاتیون – آنیون گردیده و همچنین با فراهم ساختن عناصر مورد نیاز (DCAB) جیره میكروارگانیسم ای شكمبه سبب سنتز پروتئین میكروبی شده و از این طریق حیوان را با منبع پروتئین ارزان و با كیفیت بالایی مهیا می سازد . می توان زئولیت را به مقدار ٤% ماده خشك جیره بدون اثرات جانبی به جیره بره های پرواری اضافه نمود . از دیگر مزایای استفاده از آنزمیت , جلویگری از اسهال بره ها و گوسفندان و متعادل نمودن فلور میكروبی روده ها و كاهش تلفات به ویژه در بره ها , جذب بهتر كلسیم و جلوگیری از خاك خوری گوسفندان و ازدیاد مقاومت دام در مقابل پاره ای از بیماری ها به خصوص بیماری های روده ای و كاهش تلفات می باشد.

مصرف زئولیت در تغذیه طیور
خصوصیات فیزیكی و شیمیایی زئولیت طبیعی , موجب به كارگیری وسیع آنها جهت كاهش میزان تولید گازهای زیان آوری نظیر سولفید هیدروژن و آمونیاك و همچنین كنترل رطوبت بستر در سالن های پرورش طیور گردیده است كه از نتایج آن ,افزایش تولید تخم مرغ و سلامتی پرندگان بوده است .
در بررسی دیگری مشخص گردید كه مخلوط نمودن زئولیت پودر شده با كود طیور موجب به حداقل رساندن میزان تولید گاز آمونیاك شده است . همچنین با افزودن زئولیت به جیره نهایی پرندگان نیز نتایج مشابهی به دست نیامده است بدون آن كه سرعت رشد و قابلیت ماندگاری آنها تحت تاثیر قرار گیرد . از دیگر اثرات بكارگیری زئولیت ها در جیره غذایی طیور , كاهش اثرات سمیت افلاتوكسین در طیور بوده است . اضافه كردن زئولیت به جیره غذایی جوجه های گوشتی توانسته است نقائص استخوانی در آنها كمك نماید .
بكارگیری زئولیت در جیره های غذایی مرغ های تخمگذار , موجب افزایش معنی داری در تعداد و وزن تخم مرغ ها و همچنین بهبود كیفیت پوسته تخم مرغ و محتویات درونی آن گردید . همچنین در بررسی های انجام شده مشخص شد كه افزودن زئولیت های طبیعی به جیره غذایی جوجه های گوشتی موجب افزایش وزن بدن ,بهبود بازده غذایی و كاهش درصد تلفات گردیده.

مزایای مصرف زئولیت در مرغ مادر و تخمگذار
١. جایگزینی در خوراك روزانه به جای ذرت و كنجاله و كاهش وابستگی به خارج
٢. كاهش رطوبت مدفوع و بستر در نتیجه اختلال در سیكل زندگی كوكسیدیا
٣. جلوگیری از مسمومیت قارچی (اسپرژیلوز )
٤. تنظیم جذب كلسیم و فسفر و در نتیجه استحكام بیشتر پوسته تخم مرغ
٥. ایجاد سلامتی بیشتر در مرغ مادر و انتقال آن به جوجه در نتیجه سود بیشتر برای مرغدار

مزایای مصرف آنزیمیت در پولت
١. افزایش آنزیمیت به جیره برابر است با تقلیل خوراك مصرفی در نتیجه جلوگیری چاقی پولتها .
٢. كم شدن بیماری های تنفسی – جذب رطوبت بستر – جلوگیری از مسمومیت آفلاتوكسین .

آنزیمیت و نقش آن در تغذیه آبزیان
آنزیمیت تركیبی است از آنهای زئولیت كه به سبب ساختار ویژه شبكه بلوری و خواص فیزیكی اثرات بسیاری مفیدی را در پرورش آبزیان بوجود می آورد. این ماده با ارزش از ظرفیت تبادل یونی
بالایی برخوردار است و می تواند اثرات خود را بصورت كاتالیزور اعمال نماید .
براساس یافته های مراكز پژوهشی داخل و خارج كشور اثرات مفید آنزیمیت عبارتند از :
١. مصرف آنزیمیت بمیزان ٣-٢ درصد خوراك آبزیان ,هضم و جذب غذا را بهتر نموده , سبب رشد بیشتر و جلوگیری از مسمومیت های ناشی از سموم قارچی بویژه آفلاتوكسین می شود .
٢. آنزمیت با جذب آمونیوم كه غلظت بیش ازحد در آب برای انواع مختلف آبزیان خطرناك و كشنده می باشد , باعث بهبود كیفیت آب و همچنین غنی شدن رسوبات بستر استخر بعنوان كود می شود .
٣. با اختلاط آنزیمیت در آب استخرها ,ظرفیت اكسیژنی محیط سریعا افزایش یافته در نتیجه بهداشت محیط و سلامتی و شادابی ماهی ها و میگوها برقرار می گردد .
٤. آنزیمیت تامپونی است كه با تعدیل PH آب استخر از نوسانات PH جلوگیری می نماید .
٥. به دلیل تثبیت كیفیت آب و افزایش فسفر قابل دسترس , آنزیمیت باعث افزایش فتوسنتز و تراكم فیتوپلانكتون ها كه خود بخشی از منابع غذای آبزیان هستند , می گردد .
٦. آنزیمیت با فراهم آوردن شرایط مطلوب محیطی , پرورش دهنده را قادر می سازد تا تعداد بیشتری ماهی و میگو پرورش دهد .
٧. آنزیمیت با جذب سطحی برخی باكتری های بیماریزا در آب باعث كاهش اثرات ناخوشایند آنها می شود .
٨. آنزیمیت اثر جذبی بسیار بالایی برای گازهای خطرناك نظیرNH3,H2S,CO2 داشته و ضمنا با افزایش اكسیژن محلول در آب , محیط رشد مطلوبتری برای آبزیان فراهم نموده و بوی نامطبوع آب را كاهش می دهد .
٩. آنزیمیت با جذب فلزات سنگین موجود در آب اثرات نامطلوب این عناصر را كه مانع رشد و نمو آبزیان و ایجاد مسمومیت احتمالی می باشد برطرف می سازد .
١٠ . آنزیمیت با جذب مازاد فسفر موجود در آب و آزاد نمودن تدریجی آن موجب افزایش بازده كودهی فسفره و د رنتیجه باروری هر چه بهتر استخرهای پرورش می شود .
١١ . آنزیمیت پوست اندازی میگوها را سرعت بخشیده از بروز برخی بیماریها جلوگیری نموده باعث رشد و تكثیر آنها می شود.
١٢ . با توجه به مشكل كمبود آب در كشور و نیاز به استفاده بهینه از منابع موجود , آنزیمیت می تواند در تصفیه آب حوضچه های پرورش ماهیان سرد آبی و كاهش آلودگی پساب آنها به عنوان فیلتر نقش موثری ایفا نماید .
١٣ . در صورت استفاده از آنزیمیت در تانكرهای حمل ونقل , امكان انتقال بیشتر و تلفات كمتر ماهی و میگو میسر خواهد شد .
١٤ . آنزیمیت فتوسنتز استخرها و میزان فیتوپلانكتون ها را افزایش می دهد .
١٥ . آنزیمیت به عنوان فیلتر باعث بهبود كیفیت آب و پرورش ماهیان سرد آبی می شود .

منابع:
١. گودرزی , م . ١٣٧٧ . استفاده از زئولیت در جیره گاوشیری نژاد هلشتاین و اثر آن برتولید و تركیب شیر . پایان نامه كارشناسی ارشد . گروه علوم دامی , دانشكده كشاورزی دانشگاه تهران .
٢. فروردین , ن . ١٣٧٧ . زئولیت ها و موارد مصرف آنها در صنعت طیور . جزوه درسی
٣. صفامهر ,ع . مرادی شهر بابك , م . ١٣٧٨ . دومین سمینار پژوهشی تغذیه دام و طیور كشور
٤. مشفقی . ح . كاربرد زئولیت در تغذیه طیور – تابستان ١٣٧٤ – فصلنامه علمی تخصصی طیور (چكاوك ٢٦)
٥. بی نام – بقره – ١٣٧٨ – زئولیت پدیده ای جدید برای حل بسیاری از مشكلات دامداری , تولید شیر , گوشت و تخم مرغ است . شماره اول صفحه ٣۴
٦. مقالات و بروشورهای شركت افرند توسكا .
7.T.F. Sweeney and A. Cervantes 1985 effect of dictary clinoptilolitc on digestion and rumen fermcntation in sleers Department of dairy and animal seiencc Pennsylvania stalc university.
.سارا بلندی . محمدرضا اصغری




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب